เมื่อวันที่ 22-23 มกราคม 2569 มูลนิธิพัฒนาไท ร่วมกับ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ ขับเคลื่อนผังตำบลเพื่อการจัดการช้างป่า จังหวัดนครนายก ณ ภูเขางาม รีสอร์ท อำเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก โดย นางสาวดวงกมล วิมลกิจ อดีตผู้อำนวยการกองยุทธศาสตร์การพัฒนาความเสมอภาค และความเท่าเทียมทางสังคม และวุฒิอาสาธนาคารสมองกรุงเทพมหานคร กล่าวเปิดการประชุม และชี้ให้เห็นจุดประสงค์ของปัญหาช้างป่าในจังหวัดนครนายก โดยใช้กระบวนการจัดทำผังตำบลเพื่อการจัดการปัญหาช้างป่า ซึ่งมีนายบัญชา เทียมครบุรี วุฒิอาสาฯ จังหวัดสระแก้ว และ นายวิษณุพงศ์ โนจิตต์ นักจัดการข้อมูล จากบางกอก ซิตี้ แลป เป็นวิทยากรให้ความรู้เรื่องการจัดการผังตำบล สาธิตการใช้เครื่องมือและวิธีการจัดเก็บข้อมูลเพื่อการจัดการปัญหาช้างป่าในพื้นที่ รวมทั้งผู้เข้าร่วมประชุมจาก ตำบลสาริกา ตำบลเขาพระ ตำบลหินตั้ง ศรีนาวา และหินลาด ได้ฝึกปฏิบัติทดลองการจัดทำผังตำบลและจัดเก็บข้อมูลโดยใช้เครื่องมือ Time Stamp และ Google My Map
การนำเสนอผลการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาช้างป่าด้วยกระบวนการจัดทำผังตำบลแบบมีส่วนร่วม พื้นที่นำร่อง ตำบลทุ่งมหาเจริญ จังหวัดสระแก้ว
นางสาวสาวิตรี เนียมสำโรง เลขานุการนายก อบต.ทุ่งมหาเจริญ นำเสนอว่า อบต.ได้แก้ไขปัญหาข้อมูลที่กระจัดกระจายและสื่อสารผ่านช่องทางที่ไม่สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ โดยทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางรวบรวมข้อมูลความเสียหายและจุดพบช้างทั้งหมด จัดตั้ง “กลุ่มไลน์ศูนย์ช่วยเหลือประชาชน” และส่งเสริมให้ “ประชาชนทุกคนเป็นชุดเฝ้าระวัง” ผ่านการใช้โทรศัพท์มือถือและแอปพลิเคชัน Time Stamp ข้อมูลที่ได้รับจะถูกบันทึกลง Google My Maps เพื่อให้หน่วยเฝ้าระวังติดตามตำแหน่งช้าง รวมถึงการใช้โดรนเฝ้าติดตามการเคลื่อนที่
อาจารย์บัญชา เทียมครบุรี วุฒิอาสาจังหวัดสระแก้ว สะท้อนว่า
“ผังตำบล” ไม่ใช่เพียงเครื่องมือจัดเก็บข้อมูลแต่คือกระบวนการสร้างความเข้าใจร่วมกันในระดับพื้นที่ผืนป่าใหญ่ เมื่อข้อมูลจากหลายตำบลเชื่อมโยงกัน จะเห็นภาพรวมเส้นทางการเคลื่อนที่ของช้างป่า ทำให้สามารถแจ้งเตือนพื้นที่ใกล้เคียงล่วงหน้าและเพิ่มประสิทธิภาพการเฝ้าระวังเชิงรุก ทั้งนี้ การดำเนินงานได้รับการสนับสนุนจากหลายหน่วยงาน ตั้งแต่กรมอุทยานฯ อบต. อบจ. ไปจนถึงกรมการพัฒนาชุมชนที่ดูแลการฟื้นฟูอาชีพผู้ได้รับผลกระทบจากประสบการณ์ของพื้นที่นำร่อง
จึงเสนอให้จังหวัดปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา และนครนายก นำกระบวนการผังตำบลไปใช้เป็นฐานข้อมูลร่วม เพื่อพัฒนาระบบเตือนภัยและยกระดับการจัดการความขัดแย้งระหว่างคนกับช้างป่าอย่างบูรณาการและเป็นเอกภาพของทั้งภูมิภาค
ภาพกิจกรรม วันที่ 22-23 มกราคม 2569 การใช้ “ผังตำบล”สนับสนุนการจัดการปัญหาช้างป่า จังหวัดนครนายก
